Enfeksiyon Hastalıkları

Sinsi Tehdit

 

Enfekte etmek terimi bir organizmanın bir konağa girebilmesi, orda canlı kalabilmesi ve çoğalabilmesini tanımlar. World Health Organization (WHO) nunda belirttiği gibi enfeksiyon hastalıkları bakteriler,virüsler,parazitler veya mantarlar gibi çeşitli patojenik mikroorganizmaların sebep olduğu hastalıklardır. Bir kişiden bir diğerine direkt veya indirekt olarak yayılabilir. Ayrıca hayvanlardaki enfeksiyon hastalıklarının insanlara bulaşmasıda bir enfeksiyon hastalığı türüdür (Zoonotik).


Enfeksiyon hastalıklarına bulaşıcı hastalıklar, salgın hastalıklar da denilmektedir. Patojen mikroorganizmaların bir konakta var olmaları ve büyümeye başlamaları ile hastalık meydana gelebilir. Hastalık etmeninin bulaşması fiziksel temas, kontamine yiyecekler, vucut sıvıları,objeler veya vektör organizmalar gibi birçok yolla gerçekleşebilir.

Birçok mikroorganizma vardır ancak bunlardan pek azı sağlıklı kişilerde hastalık oluşturabilir. Enfeksiyon hastalıkları bu az sayıdaki patojenin infekte olan konak organizmanın bağışıklık sistemi ile etkileşimine göre ortaya çıkar.  Herhangi bir patojenden kaynaklanan hastalığın seyri ve şiddeti bu patojenin konakçıya zarar verebilme yeteneğine ve konağın patojene karşı göstereceği dirence bağlıdır. Bu konağın savunma mekanizmasına karşın enfeksiyon yapan mikroorganizma, primer patojen veya fırsatçı patojen olarak isimlendirilir.

Primer patojenler sağlıklı bir konakçıya girdiklerinde varlıkları veya aktiviteleri ile doğrudan hastalığa sebep olurlar. İnsanları infekte eden primer patojenler genellikle  çevreden veya insan harici diğer konaklardan bulaşarak edinilir. Fırsatçı patojenler ise konakçıya girdiklerinde ilk anda hastalığa sebep olmazlar, vücut direnci düşüp konakçının savunması zayıfladığında fırsatçı patojen hastalığa sebep olabilir.

Diğer hastalıklarda olduğu gibi enfeksiyon hastalıklarında da çeşitli teşhis yöntemleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları biyokimyasal yöntemler, serolojik yöntemler, kültür yöntemleri ve nükleik asit çoğaltılmasına dayalı yöntemlerdir (Real-Time PCR gibi). Bunlardan nükleik asit çoğaltılmasına dayalı yöntemler çok daha hızlı,etkili ve klinik için yol gösterici olduklarından Türkiye’de ve dünyada giderek daha fazla tercih edilmektedirler. Aynı zamanda diğer testler uygulansa da  DNA/RNA temelli testler doğrulama testleri olarak kullanılabilmekte ve tedavinin takibi için klinisyenlere yardımcı olmaktadır.

KAYNAKLAR

  • "Glossary of Notifiable Conditions". Washington State Department of Health. Retrieved 2010-02-03.
  • Medical Microbiology Fourth Edition: Chapter 8 (1996) . Baron, Samuel MD.       The University of Texas Medical Branch at Galveston
  • Ryan KJ; Ray CG (editors) (2004). Sherris Medical Microbiology (4th ed.). McGraw Hill. ISBN 0-8385-8529-9.
  • Clinical Microbiology and Infectious Diseases, I. M. Mackay, 2004, Real-time PCR in the microbiology laboratory, Volume 10, Issue 3, pages 190–     212,
  • http://www.who.int/topics/infectious_diseases/en/