Hastalıklar

Hastalıklar

Hastalık kavramı, vücudun herhangi bir fonksiyonunun normal olarak işleyememesi durumu için kullanılır. ‘Hastalık’ denildiğinde spesifik semptomları ve belirtileri olan tıbbi bir durum akla gelmelidir. Hastalıklar dış etkenler sebebiyle veya içsel işlev bozuklukları nedeniyle oluşabilir. İçsel işlev bozuklukları genellikle otoimmün ya da genetik hastalıklardır. Dış etkenlerden kaynaklanan hastalıklar ise genellikle enfeksiyon hastalıklarıdır. Temel olarak hastalıklar; patojenik hastalıklar, kalıtsal hastalıklar, fizyolojik hastalıklar ve beslenme yetersizliğine bağlı hastalıklar olarak sınıflandırılır.

Enfeksiyon hastalıkları patojen hastalıklar olarak nitelendirilir ve bu hastalıklara bakteriler, virüsler, mantarlar veya protozoanlar neden olur. Enfeksiyon hastalıkları genellikle bulaşıcı hastalıklardır ve hayvandan insana bulaşabildiği gibi insanlar arasında da yayılır. Enfeksiyon hastalıklarının farklı bulaşma yolları vardır. Genellikle vücut sıvıları ile bulaşırlar. Bunun yanısıra bazı enfeksiyonlar ise biyolojik veya mekanik vektörler ile taşınır.

Her yıl yaklaşık 9.5 milyon insan enfeksiyon hastalıkları yüzünden hayatını kaybetmektedir ve tüm ölümlerin yaklaşık %20’si enfeksiyon hastalıklarından kaynaklanmaktadır. Enfeksiyon hastalıkları arasında da özellikle solunum yolu enfeksiyonları, tüberküloz, HIV-AIDS ve mide-bağırsak enfeksiyonları ölümle sonuçlanmaktadır. Bu nedenlerden ötürü enfeksiyon hastalıklarının teşhisi ve tedavisi oldukça büyük önem taşımaktadır. Hastalıkların teşhisi için farklı metodlardan yararlanılmaktadır. Bu metodlar genel olarak mikrobiyal kültür, mikroskopi teknikleri, biyokimyasal testler ve moleküler tabanlı testler olarak sınıflandırılır. Her metodunun birbirine göre avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır ancak tüm dünyanın kabul ettiği, en kesin ve en kısa zamanda sonuç veren teşhis metodları moleküler tabanlı testlere dayanmaktadır. Moleküler tabanlı testler denildiğinde in vitro tanıda en yaygın kullanılan metod Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemidir. Bu teknikte patojen tipine özgü genler hedeflenerek hem hastalık tespit edilir hem de vücuttaki patojen miktarı belirlenir. Böylece vücutta patojen varlığı kantitatif olarak tayin edilir.

Patojenin varlığının miktar olarak belirlenmesi hastalığın tedavisinde seçilecek yönteme karar verilmesinde de büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle Gerçek Zamanlı PZR metodu enfeksiyon hastalıklarının teşhisinde altın standartlardan biri haline gelmiştir.

KAYNAKLAR


1) World Health Organization. (2008) WHO global burden of disease: 2004 update.

Available from: www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/index.html
2) Breman J, Alilio M, Mills A. 2004. Conquering the intolerable burden of malaria: what's new, what's needed: a summary. American Journal of Tropical Medicine & Hygiene 71:1-15.
3) Understanding Microbes in Sickness and in Health, National Institute of Allergy and Infectious Diseases, NIH Publication No. 09-4914, September 2009, Available from: http://www.niaid.nih.gov/topics/microbes/documents/microbesbook.pdf
4) McWhinney IR (April 1987). "Health and disease: problems of definition". CMAJ 136 (8): 815.
5) ‘Disease’ at Dorland's Medical Dictionary
6) PCR-based diagnostics for infectious diseases: uses, limitations, and future applications in acute-care settings, Yang S, Rothman RE, Lancet Infect Dis. 2004 Jun;4(6):337-48.
7) Molecular Approaches to Diagnosing and Managing Infectious Diseases: Practicality and Costs, Michael A. Pfaller, Emerging Infectious Diseases, Vol. 7, No. 2, March–April 2001
8) Real-Time PCR in Clinical Microbiology: Applications for Routine Laboratory Testing, M. J. Espy, J. R. Uhl, L. M. Sloan, S. P. Buckwalter, M. F. Jones, E. A. Vetter, J. D. C. Yao, N. L. Wengenack, J. E. Rosenblatt, F. R. Cockerill III, and T. F. Smith, Clinical Microbiology Reviews, Jan. 2006, p. 165–256
9) Multiplex RT PCR in Microbiology, Nick M. Cirino, Norma P. Tavakoli, Susan Madison-Antenucci and Christina Egan, Real-Time PCR in Microbiology: From Diagnosis to Characterization, Chapter 6, Ian M. Mackay, September 2007